Windows işletim sistemli bilgisayarınızda beklenmeyen bir hata, mavi ekran, donma veya performans sorunu yaşadığınızda ilk bakmanız gereken yerlerden biri Olay Görüntüleyicisi (Event Viewer) aracıdır.
Ancak birçok kullanıcı Event Viewer’ı açtığında yüzlerce kırmızı hata ve sarı uyarıyla karşılaşır. Bu durum çoğu zaman gereksiz endişeye neden olur.
Gerçek şu ki Event Viewer’da görülen her hata kritik değildir. Windows, normal çalışması sırasında bile çok sayıda hata ve uyarı kaydı oluşturabilir.
Bu rehberde Event Viewer’ın nasıl kullanılacağını, hangi kayıtların gerçekten önemli olduğunu ve sorun giderme sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini detaylı olarak inceleyeceğiz.
Windows Event Viewer Nedir?
Event Viewer, Windows işletim sisteminin arka planında gerçekleşen olayları kayıt altına aldığı yerleşik bir tanılama aracıdır.
Burada;
- Sistem hataları
- Donanım sorunları
- Sürücü problemleri
- Servis başlangıç hataları
- Güvenlik olayları
- Oturum açma kayıtları
- Windows Update işlemleri
gibi binlerce olay saklanır. Sistem yöneticileri için en önemli araçlardan biridir.
Event Viewer Nasıl Açılır?
En kolay yöntemlerden biri:
Win + R
komutunu çalıştırın.
Ardından;
eventvwr.msc
yazıp Enter tuşuna basın.
Alternatif olarak;
- Başlat menüsü
- “Olay Görüntüleyicisi” veya “Event Viewer”
şeklinde arama yapabilirsiniz.
En Çok Kullanılan Günlükler
Windows Logs > System (Sistem)
En önemli bölümdür. Burada;
- Driver hataları
- Disk sorunları
- Güç problemleri
- Donanım hataları
- Boot kayıtları
bulunur.
Application (Uygulamalar)
Programların oluşturduğu kayıtları içerir. Örneğin;
- Outlook
- Chrome
- SQL Server
- IIS
- Office
Security (Güvenlik)
Güvenlik olaylarını içerir.
- Başarılı oturum açma
- Başarısız oturum açma
- Yetkilendirme işlemleri
özellikle Active Directory ortamlarında oldukça önemlidir.
Setup
Windows kurulumu ve büyük güncellemeler burada kayıt altına alınır.
Forwarded Events
Merkezi log toplama yapılıyorsa kullanılır.
Ev kullanıcılarının çoğu bu bölümü kullanmaz.
Event Level Nedir?
Event Viewer’da her kayıt aynı öneme sahip değildir.
Information
Normal olaylardır. Endişe edilmesi gerekmez.
Warning
Sistem sizi olası bir problem konusunda bilgilendirir. Her Warning gerçek sorun anlamına gelmez.
Error
Bir işlem başarısız olmuştur. Ancak bu hata her zaman sistemin çalışmasını etkilemeyebilir.
Critical
Mutlaka incelenmelidir. Örneğin;
- Beklenmeyen kapanma
- Güç kaybı
- Kernel-Power
Event ID Nedir?
Her olayın benzersiz bir numarası vardır.
Örneğin;
| Event ID | Açıklama |
|---|---|
| 41 | Kernel-Power |
| 10016 | DistributedCOM |
| 6008 | Beklenmeyen kapanma |
| 55 | NTFS |
| 51 | Disk |
| 1014 | DNS Client |
Bu numaralar sorun araştırırken en önemli bilgidir.
Hangi Hatalar Gerçekten Önemlidir?
Kernel-Power 41
En çok görülen kayıtlardan biridir. Bu hata;
- Elektrik kesintisi
- PSU problemi
- Ani reset
- Mavi ekran
sonrasında oluşabilir.
Bu kayıt genellikle sonuçtur, asıl sebep değildir.
WHEA Logger
Donanım kaynaklı hataları gösterir. Sebepleri;
- RAM
- İşlemci
- Anakart
- PCIe
- SSD
olabilir. Sürekli tekrar ediyorsa mutlaka araştırılmalıdır.
Disk
Disk okuma/yazma problemlerini gösterir. SSD veya HDD arızasının ilk belirtilerinden biri olabilir.
Hdd Sentinel vb programlar ile mevcut ssd veya hdd sağlık durumu, hatalı sektör durumu kontrol edilebilir.
Ntfs
Dosya sistemiyle ilgili sorunları gösterir. Elektrik kesintisi veya bozuk sektörlerden sonra görülebilir.
Service Control Manager
Windows servisleriyle ilgilidir. Bazıları tamamen normaldir.
Ancak aynı servis sürekli başlatılamıyorsa araştırılmalıdır.
DistributedCOM 10016
Muhtemelen en fazla yanlış yorumlanan Event Viewer kaydıdır.
İnternette yüzlerce çözüm bulabilirsiniz. Ancak Microsoft bu kaydın çoğu durumda sistemin normal çalışmasını etkilemediğini belirtmektedir.
Sadece bu kayıt nedeniyle Registry değiştirmeniz önerilmez.
Hangi Hataları Görmezden Gelebilirsiniz?
Tek seferlik oluşan;
- DistributedCOM
- DeviceSetupManager
- ESENT
- User Device Registration
- Perflib
gibi kayıtlar çoğu zaman normaldir. Önemli olan;
- Sürekli tekrar etmeleri
- Aynı anda performans problemi yaşanması
- Mavi ekran oluşması
durumudur.
Event Viewer’da Sorun Nasıl Araştırılır?
İyi bir yöntem şu sırayla ilerlemektir.
- Sorunun yaşandığı saati not alın.
- Event Viewer‘ı açın.
- System logunu seçin.
- Tarihe göre sıralayın.
- O saat civarındaki Critical ve Error kayıtlarını inceleyin.
- Event ID’yi not alın.
- Olay açıklamasını okuyun.
- Aynı Event ID’nin sürekli oluşup oluşmadığını kontrol edin.
Bu yöntem, rastgele tüm hataları incelemekten çok daha verimlidir.
Filtreleme Nasıl Yapılır?
Sağ taraftaki
Filter Current Log
seçeneğini kullanabilirsiniz. Sadece;
- Critical
- Error
kayıtlarını filtrelemek, gerçek problemlere daha hızlı ulaşmanızı sağlar.
Event Viewer Tek Başına Yeterli midir?
Tek başına yeterli olmaz bu yüzden doğru teşhis için çoğu zaman aşağıdaki araçlarla birlikte kullanılmalıdır.
- Reliability Monitor
- Performance Monitor
- Resource Monitor
- Device Manager
- Windows Memory Diagnostic
- SFC
- DISM
Event Viewer, Windows’taki en güçlü tanılama araçlarından biridir. Ancak kırmızı renkte görünen her hata ciddi bir sorun olduğu anlamına gelmez. Asıl önemli olan, hata kayıtlarını yaşadığınız problemle ilişkilendirmek ve tekrar eden kritik olayları doğru yorumlamaktır.
Birçok kullanıcı Event Viewer’daki tüm hataları silmeye veya tek tek düzeltmeye çalışır. Oysa doğru yaklaşım, yalnızca sistem davranışını etkileyen kayıtları analiz etmektir. Bu nedenle Event ID, oluşma zamanı ve hata sıklığı birlikte değerlendirilmelidir.
Event Viewer’daki tüm hataları düzeltmek gerekir mi?
Hayır. Windows normal çalışırken de çeşitli hata ve uyarı kayıtları oluşturabilir. Önemli olan, yaşadığınız sorunla ilişkili ve tekrar eden kayıtları incelemektir.
Event Viewer’daki Error kayıtları bilgisayarın bozuk olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. Birçok Error kaydı tek seferlik olabilir ve sistemin çalışmasını etkilemeyebilir.
DistributedCOM 10016 hatasını düzeltmeli miyim?
Hayır. Çoğu durumda bu kayıt performansı etkilemez ve yalnızca bu hata için Registry üzerinde değişiklik yapılması önerilmez.
Event Viewer’daki kayıtlar silinebilir mi?
Evet. Günlükler temizlenebilir; ancak sorun giderme geçmişi de silineceği için yalnızca gerekli durumlarda yapılması tavsiye edilir.
